Η εβδομάδα των κατασκόπων. Κυνηγητό στην Κύπρο για τον καναδικής καταγωγής Μέτσος

  • Ενθουσιασμό στους λάτρεις των έργων του Τζον Λε Καρέ και του Γκράχαμ Γκριν προκαλεί η σύλληψη 11 ατόμων, που συμπεριφέρονταν ως Αμερικανοί πολίτες αλλά στην πραγματικότητα διενεργούσαν κατασκοπεία υπέρ της Ρωσίας. Ενας εξ αυτών ομολόγησε ότι ήταν πράκτορας, μια γυναίκα τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό και οι υπόλοιποι προφυλακίστηκαν. Ο καναδικής καταγωγής ταμίας του δικτύου, Kρίστοφερ Ρόμπερτ Μέτσος, εξαφανίστηκε από την Κύπρο, όπου οι αρχές έχουν εξαπολύσει κυνηγητό για τον εντοπισμό του.

Ιστορίες κατασκοπείας στην Κύπρο

  • Ο βίος και η πολιτεία του φερομένου ως «ταμία» του δικτύου πρακτόρων, που συνελήφθη στη Λάρνακα και εξαφανίστηκε μυστηριωδώς
  • Του Γιαννη Aντωνιου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 04-07-10

Λόγω γεωγραφικής θέσης και του πολιτικού προβλήματος που την κρατά διαιρεμένη εδώ και τέσσερις δεκαετίες, η Κύπρος βρέθηκε πολλές φορές στο σταυροδρόμι μυστικών πρακτόρων και κατασκόπων. Αμερικανοί, Βρετανοί, Τούρκοι, Ελληνες, Εβραίοι και Αραβες χρησιμοποίησαν το «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» ως βάση για συλλογή και αποστολή πληροφοριών, κυρίως κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, τη δεκαετία 1970-80 με την κρίση στη Μέση Ανατολή και βεβαίως στην επταετίας της Χούντας.

Οι πάμπολλες ιστορίες κατασκοπείας ίσως είναι και η εξήγηση του φαινομένου της συνωμοσιολογίας που βρίσκει πρόσφορο έδαφος στη Μεγαλόνησο. Κάτι τέτοιο συνέβη τον περασμένο Ιανουάριο, όταν δημοσιογράφοι αλλά και πολιτικοί έσπευσαν να αποδώσουν σε ξένες μυστικές υπηρεσίες την κλοπή της σορού του τέως προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, έγκλημα το οποίο όπως προκύπτει από τη δικογραφία, σχεδίασε ένας Κύπριος ισοβίτης και όχι Σέρβοι παρακρατικοί, ούτε η διαβόητη τουρκική ΜΙΤ.

Ολες αυτές οι ιστορίες λίγο – πολύ έκαναν τους Κύπριους να σκέφτονται καχύποπτα και προφανώς γι’ αυτό είναι λίγοι αυτοί που εξεπλάγησαν στο άκουσμα της είδησης για τη μυστηριώδη εξαφάνιση του Κρίστοφερ Ρόμπερτ Μέτσος, ο οποίος καταζητείται από τις αμερικανικές αρχές για συμμετοχή στο δίκτυο κατασκοπείας για λογαριασμό της Μόσχας και για ξέπλυμα χρήματος. Ο 54χρονος Καναδός υπήκοος, κάτοχος αμερικανικού διαβατηρίου, πήγε στην Κύπρο στις 17 Ιουνίου για διακοπές, όπως δήλωσε. Ενοικίασε ένα δίκλινο δωμάτιο σε ξενοδοχείο της Λάρνακας και το προπλήρωσε μάλιστα μέχρι σήμερα Κυριακή. «Ηταν διακριτικός σε βαθμό που περνούσε απαρατήρητος» λένε αυτόπτες μάρτυρες. Τον διαζευγμένο Μέτσος, ο οποίος είναι πατέρας ενός παιδιού που ζει στο Παρίσι, συνόδευε μια ελκυστική γυναίκα με κόκκινα μαλλιά, η οποία επίσης παραμένει άφαντη. «Εδειχναν όπως κάθε ζευγάρι τουριστών» δήλωσε υπάλληλος του ξενοδοχειακού συγκροτήματος.

  • Σύλληψη στο αεροδρόμιο

Το περασμένο Σάββατο 26 Ιουνίου οι κυπριακές Αρχές έλαβαν ένα κατεπείγον σήμα από την Ιντερπόλ για σύλληψη του Μέτσος, κατόπιν αιτήματος των αμερικανικών αρχών στο πλαίσιο των ερευνών, οι οποίες λίγο αργότερα οδήγησαν στη σύλληψη δέκα υπόπτων στις ΗΠΑ, ως μελών δικτύου κατασκοπείας. Τις αυγινές ώρες της περασμένης Τρίτης ο Μέτσος εμφανίστηκε στο αεροδρόμιο Λάρνακας με προορισμό τη Βουδαπέστη και συνελήφθη στο σημείο ελέγχου διαβατηρίων. Η κυπριακή αστυνομία τον προσήγαγε σε δικαστήριο ζητώντας την κράτησή του μέχρι την έναρξη της δίκης, η οποία ορίστηκε για τις 29 Ιουλίου, εν αναμονή των εγγράφων από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, ο δικαστής απέρριψε το αίτημα για κράτηση του Μέτσος και διέταξε να αφεθεί ελεύθερος υπό περιοριστικούς όρους. Ο Μέτσος κατέβαλε αυθημερόν την εγγύηση των 26.500 ευρώ, παρέδωσε και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα, αλλά μόνον μια φορά παρουσιάστηκε στο Αστυνομικό Τμήμα. Οταν πέρασαν 24 ώρες και δεν έδωσε σημεία ζωής, σήμανε συναγερμός και την ίδια ώρα άρχισαν τα σενάρια. Είναι αλήθεια ότι η προϊστορία στην Κύπρο δεν έχει περιστατικά με ρωσική κατασκοπεία. Επειδή όμως οι καιροί είναι δύσκολοι και αρκετά πονηροί, το παζλ με τις εικασίες έχει και το πολιτικό κομματάκι του: Αμερικανικά και βρετανικά μέσα ενημέρωσης διατυπώνουν το υπονοούμενο ότι η μυστηριώδης εξαφάνιση του Μέτσος έγινε σε μια χώρα όπου διαμένουν εκατοντάδες Ρώσοι κροίσοι και υπογραμμίζουν τους στενούς πολιτικούς δεσμούς μεταξύ Λευκωσίας και Μόσχας.

Η κυπριακή κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για την κράτηση ή όχι ενός υπόπτου είναι στην αποκλειστική δικαιοδοσία του δικαστηρίου, και μάλιστα εμφανίστηκε ενοχλημένη από την απόφαση του δικαστή να αφήσει ελεύθερο τον Μέτσος. Ενοχλημένη από την απόφαση του δικαστή εμφανίστηκε και η κυπριακή αστυνομία, η οποία είχε προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο διαφυγής του, λόγω της «τρύπας» που δημιουργεί η τεράστια γραμμή αντιπαράταξης που μοιράζει την Κύπρο από το ένα άκρο μέχρι το άλλο. Το πιθανότερο σενάριο, σύμφωνα με την εκδοχή των επίσημων αρχών, είναι εκείνο που θέλει τον Μέτσος να μετέβη στην κατεχόμενη βόρεια πλευρά του νησιού. Το μόνο που χρειάζεται για κάτι τέτοιο είναι μια ταυτότητα ή ένα διαβατήριο, «πράγμα εύκολο για έναν αληθινό πράκτορα». Αναπάντητο παραμένει ένα σοβαρό ερώτημα: Αφού η αστυνομία είχε υπόνοιες για πιθανή διαφυγή του Μέτσος και μάλιστα επρόκειτο να εφεσιβάλει την απόφαση του δικαστή, γιατί δεν τον παρακολουθούσε. Η απάντηση που δόθηκε ήταν ότι τον παρακολουθούσε, αλλά διακριτικά ώστε να μην κατηγορηθεί για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Επ’ αυτού τα σενάρια πληθαίνουν, ιδιαίτερα μετά τις πληροφορίες ότι γύρω από τον Μέτσος υπήρχε «έντονη κινητικότητα ξένων πρακτόρων». Ενα σενάριο τον φέρει να βρίσκεται στην πρεσβεία της Αμερικής στη Λευκωσία και ένα άλλο ακριβώς… απέναντι, δηλαδή στη ρωσική πρεσβεία.

  • Ο «μυστηριώδης» Κρίστοφερ Μέτσος

Στο κατηγορητήριο που συνέταξε το FBI ο Μέτσος βρίσκεται στην κορυφή των φερόμενων ως μελών του δικτύου κατασκόπων και του αποδίδεται ο χαρακτηρισμός του «μυστηριώδους ατόμου». Στο 37σέλιδο έγγραφο που είναι προϊόν δεκαετούς έρευνας της αμερικανικής αντικατασκοπείας, ο Κρίστοφερ Ρόμπερτ Μέτσος παρουσιάζεται ως το άτομο που πλήρωνε τα μέλη του δικτύου για λογαριασμό της Ρωσικής Μυστικής Υπηρεσίας (SVR).

Οπως αναφέρεται στο κατηγορητήριο, ο σύνδεσμος του Μέτσος με το «Κέντρο» ήταν ο δεύτερος γραμματέας της Ρωσικής Μόνιμης Αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ, που του έφερνε τα χρήματα για τις πληρωμές των πρακτόρων. Κατά το FBI σε τέσσερις χωριστές περιπτώσεις, από τις 24 Φεβρουαρίου 2001 μέχρι τις 17 Απριλίου 2005, ο Μέτσος και ο Ρίτσαρντ Μέρφι συναντήθηκαν σε εστιατόριο της Νέας Υόρκης. Σε μία από τις συναντήσεις παρέδωσε κάποια από τα χρήματα απευθείας στον Μέρφι (είτε για προσωπική του αμοιβή είτε για την πληρωμή μελών της ομάδας) και έθαψε τα υπόλοιπα σε απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Νέας Υόρκης. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες βρήκαν το ακριβές σημείο της κρυψώνας με τη βοήθεια ενός πομπού GPS τον οποίο τοποθέτησαν στο αυτοκίνητο του Μέτσος. Τα χρήματα αυτά, όπως περιγράφεται στο κατηγορητήριο βάσει του οπτικού υλικού από τις κάμερες που εγκατέστησαν οι αμερικανικές υπηρεσίες δίπλα από την κρυψώνα, ξέθαψαν χρόνια αργότερα (στις 8 Ιουνίου 2006) δύο άλλα μέλη της ομάδας, ο Μάικλ Ζοτόλι και η Πατρίτσια Μιλς.

HΠA και Pωσία υποβαθμίζουν τις συλλήψεις των 11 πρακτόρων

The Economist

Κρυπτογραφημένα δεδομένα μέσα σε ψηφιακές φωτογραφίες, επικοινωνίες με τη βοήθεια υπερβραχέων ασυρμάτων, αόρατη μελάνη, ανταλλαγές τσαντών σε πολυσύχναστες αποβάθρες σιδηροδρομικών σταθμών, θάψιμο χρηματικών ποσών σε απόμακρες τοποθεσίες της βόρειας Νέας Υόρκης και «ανάληψή» τους δύο χρόνια αργότερα, ειδικά φορτηγάκια ασφαλών τηλεπικοινωνιών και άλλες τέτοιες μέθοδοι αποτελούν το κατηγορητήριο κατά των έντεκα φερόμενων ως Ρώσων κατασκόπων που κρατούνται από τις ΗΠΑ, προκαλώντας ενθουσιασμό στους ρέκτες των μυθιστορημάτων του Τζον Λε Καρέ. Οι λεπτομέρειες της συνήθως πληκτικής καθημερινότητας ενός κατασκόπου σε «βαθιά απόκρυψη» είναι αυτές που προκαλούν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ακόμη, όμως, και οι άρτια εκπαιδευμένοι πράκτορες του «Κέντρου Μόσχας» -όπως λεγόταν το αρχηγείο της KGB στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου- συνήθιζαν να γράφουν σε χαρτιά τους κωδικούς που δεν μπορούσαν να θυμηθούν, αφήνοντας τα ενοχοποιητικά αυτά στοιχεία σε κοινή θέα στα σπίτια τους. Τα πρώτα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι οι Ρώσοι πράκτορες δεν ήταν τίποτα παραπάνω από υπάλληλοι, που διαφωνούσαν έντονα με τα «αφεντικά» τους για φαινομενικά ασήμαντα ζητήματα, όπως σε ποιο όνομα θα υπογράφονταν τα συμβόλαια αγοράς κατοικίας. Ενας από τους πράκτορες χρειάσθηκε να εκπαιδευθεί στη χρήση κάρτας αυτόματου τραπεζικού μηχανήματος αναλήψεων (ΑΤΜ). Οι υπολογιστές τους, στο μεταξύ, παρουσίαζαν συχνά δυσλειτουργίες, ενώ -όπως πολλοί άλλοι ξένοι εργαζόμενοι- οι πράκτορες παραπονούνταν ότι στα αρχηγεία «δεν καταλαβαίνουν τι τραβάμε εδώ».

Η εντύπωση που αποκομίζει η αμερικανική δικαιοσύνη από τα έγγραφα της υπόθεσης κατασκοπείας είναι μιας ρωσικής υπηρεσίας που πασχίζει να αποδείξει τη χρησιμότητά της στην πολιτική ηγεσία. Πληροφορίες για τα τεκταινόμενα στην αγορά χρυσού, που θα μπορούσαν να έχουν προέλθει από οποιαδήποτε ανάλυση κοινής λήψης της Γουόλ Στριτ, χαρακτηρίσθηκαν «πολύ χρήσιμες» και απεστάλησαν απευθείας στο υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας. Σε άλλο έγγραφο, το αρχηγείο διατάζει πράκτορα να προσπαθήσει «να εντοπίσει λεπτομέρειες, που αν και άγνωστες στο ευρύ κοινό, αποκαλύπτονται σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις με στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, της κυβέρνησης και σημαντικών ινστιτούτων μελετών». Στο μεταξύ, οι πράκτορες προσπαθούσαν να μεταδώσουν πληροφορίες που θα ικανοποιούσαν τους προϊσταμένους τους. Ο καλύτερος διάλογος, από τα έγγραφα παρακολουθήσεων του FBI, θα μπορούσε να έχει βγει αυτούσιος από το μυθιστόρημα του Γκάχαμ Γκριν «Ο Ανθρωπός μας στην Αβάνα».

Λαζάρο: Μου λένε ότι οι πληροφορίες μου δεν έχουν καμία αξία γιατί δεν συμπεριέλαβα καμία πηγή. Λένε ότι τους είναι άχρηστες.

Πελάεζ: Αλήθεια;

Λαζάρο: Ναι, Αυτό είπαν. Λένε ότι χωρίς πηγή, χωρίς να λέω ποιος μου τα είπε όλα αυτά, η έκθεσή μου είναι άχρηστη.

Πελάεζ (τον διακόπτει): Γράψε κάτι υποτιμητικό για κάποιον πολιτικό από εδώ. Θα τους αρέσει σίγουρα.

Γιατί, όμως, το FBI δαπάνησε χρόνια παρακολουθώντας μία ομάδα ερασιτεχνών; Μία θεωρία θέλει την ομάδα Ρώσων να μην είναι πράκτορες, αλλά «σκοπευτές». Οι σκοπευτές έχουν ως αποστολή τους τον εντοπισμό πιθανών «στόχων», των στελεχών της κυβέρνησης εκείνων που λόγω προσωπικών τους ιδιαιτεροτήτων (κρυφή ομοφυλοφιλία, εξωσυζυγικές σχέσεις, κλπ.) θα μπορούσαν να πέσουν θύματα εκβιασμού.

  • Πολιτική διάσταση

Αλλη θεωρία υποστηρίζει ότι το FBI προχώρησε στην έρευνα σε μία προσπάθεια να βοηθήσει τον πρόεδρο Μεντβέντεφ στην αντιπαράθεσή του εναντίον των «σιλοβίκι», των παλιών κατασκόπων της KGB που κατάφεραν να διατηρήσουν την ισχύ τους μετά την πτώση της ΕΣΣΔ. Κάτι τέτοιο συνάδει με τη στρατηγική προσέγγισης που επιδιώκει η Ουάσιγκτον απέναντι στον Ρώσο πρόεδρο Μεντβέντεφ και με την καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζει τον πρωθυπουργό -και πρώην πράκτορα της KGB- Βλ. Πούτιν.

Η ρωσική αντίδραση υπήρξε ήρεμη και μετρημένη, ιδιαίτερα εάν συγκριθεί με προηγούμενες ρητορικές υπερβολές του Κρεμλίνου κατά των ΗΠΑ. Η ρωσική κυβέρνηση χαρακτηρίζει ανυπόστατες τις κατηγορίες. Στις 29 Ιουνίου, όμως, η Ρωσία παραδέχθηκε ότι οι συλληφθέντες είναι υπήκοοί της και όχι Αμερικανοί, Καναδοί και Περουβιανοί, όπως δηλώνουν τα διαβατήριά τους.

Αυτό φέρνει τη Ρωσία σε δύσκολη θέση, καθώς οι απελάσεις Ρώσων πρακτόρων συνοδεύονται συνήθως από απελάσεις Δυτικών ομολόγων τους. Το γεγονός, όμως, ότι οι συλληφθέντες δεν ήταν διπλωμάτες, ίσως οδηγήσει τη Μόσχα στην απέλαση Αμερικανών στελεχών ινστιτούτων στη Ρωσία.

Ο,τι και να γίνει, όμως, η χρονική συγκυρία των αποκαλύψεων, που φαίνεται να αναβλήθηκαν έως ότου ολοκληρωθεί η επίσκεψη Μεντβέντεφ στις Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνει ότι οι ΗΠΑ δεν θέλουν το επεισόδιο αυτό να πλήξει τη νέα προσέγγιση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.

  • Αννα Τσάπμαν: η μοιραία κοκκινομάλλα

«Μοιραία γυναίκα» του δικτύου Ρώσων κατασκόπων χαρακτήρισαν τα αμερικανικά ΜΜΕ την 28χρονη Αννα Τσάπμαν. Η εντυπωσιακή κοκκινομάλλα χαρακτήριζε τον εαυτό της επιχειρηματία, ενώ στην προσωπική της σελίδα στο Facebook έγραφε: «Αν μπορείς να ονειρευτείς, μπορείς να γίνεις αυτό που ονειρεύεσαι». Η Τσάπμαν εγκαταστάθηκε μόνιμα στις ΗΠΑ το 2005, μένοντας σε διαμέρισμα ένα τετράγωνο από τη Γουόλ Στριτ. Δημιούργησε μάλιστα λογαριασμούς σε ιστοσελίδες κοινωνικής και επαγγελματικής δικτύωσης, όπως Facebook και LinkedIn, στις οποίες περιέγραφε τον εαυτό της ως διευθύνουσα σύμβουλο μεσιτικής εταιρείας με ειδίκευση στη Μόσχα, την Ισπανία και τη Βουλγαρία.

Στις περισσότερες από 90 φωτογραφίες που ανάρτησε η Τσάπμαν στο Facebook, η ευειδής κοκκινομάλλα εμφανίζεται σε διάφορες χώρες, όπως την Τουρκία, όπου διέμεινε στο πολυτελές ξενοδοχείο «Les Ottomans» της Κωνσταντινούπολης. Στη σελίδα της, η Τσάπμαν τοποθέτησε επίσης οικογενειακές της φωτογραφίες από τη Ρωσία. Στις αρχές Ιουνίου, άνδρας του FBI πλησίασε την Τσάπμαν, παριστάνοντας τον Ρώσο πράκτορα, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξάρθρωση του δικτύου.

Advertisements

Περί massmeeting
media, politics, etc....

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: