- «Η Ευρώπη χωρίς φραγμούς» είναι το σύνθημα της τσεχικής προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το πρώτο εξάμηνο του 2009.
|
|
Μια Ευρώπη χωρίς εσωτερικούς φραγμούς στην οικονομία, τον πολιτισμό και τις ανθρώπινες αξίες για τους πολίτες και τους επιχειρηματίες. Ευρώπη ανοιχτή προς τον κόσμο, όχι όμως ανυπεράσπιστη απέναντι σε παράνομες δραστηριότητες και σε επιθέσεις που υπονομεύουν την ασφάλεια και τα συμφέροντά της.
Οπως πάντα, όμως, οι διακηρύξεις δοκιμάζονται σε πραγματικές συνθήκες. Επειτα από μία μάλλον ανώνυδη γαλλική προεδρία, η τσεχική βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο μείζονες κρίσεις από τις πρώτες κιόλας μέρες: τη ρωσοουκρανική και την αραβο-ισραηλινή.
Και μπορεί η πρώτη να μην είναι ένοπλη και να μην έχει νεκρούς, ωστόσο η προοπτική να μείνει η κεντρική Ευρώπη χωρίς καύσιμα, εν μέσω χειμώνα, δεν είναι αστεία υπόθεση.
Μάλιστα, όταν μία από τις τρεις κύριες προτεραιότητες των Τσέχων είναι η ενέργεια και ιδιαίτερα η ενεργειακή ασφάλεια. Σε αυτό συγκαταλέγονται όλα όσα έχουν συζητηθεί τον τελευταίο καιρό: η εξοικονόμηση της ενέργειας, η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων, οι υποδομές, η μεταφορά, η διαφοροποίηση των προμηθευτών (ιδιαίτερα για το φυσικό αέριο, για το οποίο η Ρωσία εξακολουθεί, βέβαια, να είναι ο μεγαλύτερος πάροχος (1)). Αύριο μάλιστα θα γίνει μάλιστα έκτακτη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας, ώστε να συζητήσουν εκτενώς την κρίση του φυσικού αερίου.
Αλλες προτεραιότητες στην ατζέντα των Τσέχων είναι:
*Η οικονομία. Αναγνωρίζοντας ότι η χρηματοπιστωτική κρίση έχει μεταφερθεί και στον τομέα της πραγματικής οικονομίας, πρωταρχικός στόχος της τσεχικής προεδρίας θα είναι να «αποτρέψει την εμβάθυνση της κρίσης και να επαναφέρει την ανάκαμψη στις κοινοτικές οικονομίες», χωρίς να προσδιορίζει, όμως, συγκεκριμένες κατευθύνσεις.
*Η Ε.Ε. στον κόσμο. Η θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια σκακιέρα αλλά και η περεταίρω διεύρυνσή της είναι οι δύο κύριοι άξονες. Ας σημειώσουμε ότι, αντίθετα με την προκάτοχό της Γαλλία, η Δημοκρατία της Τσεχίας είναι ευνοϊκά προδιατεθειμένη προς τη συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας.
*Στο θεσμικό επίπεδο, ο αγώνας δρόμου για την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας σκόνταψε και στην Τσεχία, η οποία μόλις πριν από λίγες βδομάδες πήρε το «πράσινο φως» από το Συνταγματικό της Δικαστήριο για να προχωρήσει σε κοινοβουλευτική συζήτηση.
Αυτή τη στιγμή συζητιέται από τη Γερουσία και η πρέσβης στην Αθήνα, Χάνα Μότλοβα, δήλωσε σίγουρη πως η συνθήκη θα επικυρωθεί σύντομα. Είναι πάντως σίγουρο ότι κανείς δεν θα μπορέσει να πείσει τους Ιρλανδούς ν’ αλλάξουν γνώμη εάν η χώρα που έχει την προεδρία δεν έχει επικυρώσει τη συνθήκη.
- Γαλλική παρεμβολή
*Στο διπλωματικό πεδίο, η αποστολή της τρόικας [υπουργοί εξωτερικών Τσεχίας, Γαλλίας και Σουηδίας (η επόμενη προεδρία)] στη Μέση Ανατολή σε μια προσπάθεια εξεύρεσης λύσης για τη Γάζα επισκιάστηκε από τις διπλωματικές κινήσεις του γάλλου προέδρου Σαρκοζί. Η επίσημη εκδοχή είναι ότι ο Σαρκοζί συμβουλεύτηκε τον τσέχο πρωθυπουργό Τοπολάνεκ και ότι «όσο περισσότεροι τόσο το καλύτερο», ωστόσο το καπέλωμα παραμένει.
*Στο εσωτερικό της χώρας, η διαμάχη του ευρωσκεπτικιστή προέδρου Β. Κλάους με τον πρωθυπουργό Μ. Τοπολάνεκ έχει μεγάλο αντίκτυπο στο εξωτερικό. Πολλοί εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τσεχία θα μπορέσει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, με τον πρόεδρο να δυναμιτίζει κάθε προσπάθεια. Οπως εξήγησε η Μότλοβα, «η Τσεχία είναι Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και η εκτελεστική εξουσία είναι ευθύνη της κυβέρνησης».
Αυτό πάντως δεν μειώνει την επιρροή του προέδρου, ο οποίος είναι ιδιαίτερα δημοφιλής.
*Το τελευταίο μειονέκτημα της Τσεχίας είναι ότι δεν ανήκει στο Eurogroup, τον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης, όπως και η Σουηδία που θα τη διαδεχθεί. Ομως σοβαρές αποφάσεις για την οικονομία, την κρίσιμη αυτή περίοδο, παίρνονται κατ’ αρχήν από τους «13».
*Η Γάζα πάντως και το αέριο είναι τα έκτακτα ναρκοπέδια στο δρόμο της Τσεχίας. Ηδη, η κατάσταση ήταν αρκετά τεταμένη και σπάνια μια προεδρία είχε ξεκινήσει τόσο δυσοίωνα.
1. Βλ. «Ενεργειακή τραμπάλα στην Ευρώπη», «Κ.Ε.»-«Le Monde diplomatique», 4-1-09, http://www.monde-diplomatique.gr/ spip.php?article185
