- ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΜΕΝΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ «ΠΙΕΣΗ» ΤΩΝ ΗΠΑ ΥΠΕΓΡΑΨΑΝ ΣΥΝΑΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕ… ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΙΣΧΥ
Επειτα από μία κρίση που προκάλεσε καθυστέρηση τριών και πλέον ωρών, υπογράφηκε το περασμένο Σάββατο στη Ζυρίχη το πρωτόκολλο μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας για σύναψη διπλωματικών σχέσεων, άνοιγμα των συνόρων και ανάπτυξη των διμερών σχέσεων. Η κρίση αυτή όμως περιέχει και τον λόγο για τον οποίο η Αγκυρα θα καθυστερήσει την έναρξη της ισχύος του πρωτοκόλλου.
Ενα πρωτόκολλο με… άρωμα γυναίκας. Η Αμερικανίδα υπ. Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον και η Ελβετίδα ομόλογός της Μισλέν Καλμί συνέβαλαν «πυροσβεστικά» στην κρίση που προέκυψε ανάμεσα σε Τουρκία και Αρμενία, βοηθώντας έτσι τους ομολόγους τους, τον Τούρκο Νταβούτογλου και τον Αρμένιο Ναλμπαντιάν, να βγουν… χαμογελαστοί μπροστά στα φλας και τις κάμερες (φωτ. Reuter) Ετσι, κι ενώ όλα ήταν έτοιμα για την τελετή του Σαββάτου που θα γινόταν στις έξι το απόγευμα, ξαφνικά ανέκυψε πρόβλημα εξαιτίας των ομιλιών που θα έκαναν αμέσως μετά την υπογραφή οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Αχμέτ Νταβούτογλου και Εντουαρντ Ναλμπαντιάν. Ο Τούρκος υπουργός, στο κείμενο που θα διάβαζε, ανέφερε ότι το πρωτόκολλο θα τεθεί σε ισχύ μετά την επίλυση της αρμενοαζερικής διαφοράς στο Καραμπάχ. Ο Ναλμπαντιάν όμως θα έλεγε ότι δεν μπορεί να συσχετιστούν τα δύο θέματα.
Καθώς προέκυπτε αδιέξοδο, ρόλο μεσολάβησης ανέλαβε η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, με χωριστές συναντήσεις με τους δύο ομολόγους της. Παράλληλα, γίνονταν αλλαγές στα δύο κείμενα.
- Ελβετική «λύση»
Η λύση βρέθηκε με μία πρόταση που τα τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι διατύπωσε η τουρκική πλευρά, δηλαδή να γίνει η τελετή με τις υπογραφές και μία σύντομη ομιλία από πλευράς της υπουργού Εξωτερικών της Ελβετίας, Μισλέν Καλμί.Η πρόταση έγινε αποδεκτή από τους υπουργούς Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Γαλλίας που παρευρίσκονταν. Ακολούθησε η δεκάλεπτη ιστορική τελετή με τις υπογραφές από τους δύο υπουργούς, που από τη μορφή τους τουλάχιστον διακρινόταν ότι δεν ήταν και η πιο εύθυμη στιγμή της ζωής τους, και την ομιλία της Ελβετίδας υπουργού.
Καθώς συνέβαιναν όλα αυτά, το Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωνε ότι δεν είναι προς το συμφέρον του η τουρκοαρμενική προσέγγιση. Την πραγματική εικόνα έδειξε την άλλη μέρα ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας στην Αγκυρα ότι «εμείς θα προωθήσουμε στην εθνοσυνέλευση το πρωτόκολλο που υπέγραψε ο υπουργός μας. Αλλά η εθνοσυνέλευση είναι σίγουρο ότι, προκειμένου να εγκρίνει, θα δει τι γίνεται στην υπόθεση μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας».
- Χαιρετίζει ο Γιώργος
Την συμφωνία Τουρκίας – Αρμενίας χαιρέτησε με χθεσινή του δήλωση ο Ελληνας πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου. *
- Του ΑΡΗ ΑΜΠΑΤΖΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2009
Οκτωβρίου 12, 2009
Πρωτόκολλο… διά χειρός Χίλαρι
Ιουλίου 10, 2009
Διεθνής έκκληση για συμφωνία ειρήνης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ
- Ρωσία, Γαλλία και ΗΠΑ έκαναν έκκληση για μία συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Oι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γαλλία και η Ρωσία έκαναν έκκληση στους ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, σήμερα, να επιλύσουν τις διαφορές τους και να προχωρήσουν σε μία τελική συμφωνία για την διαφιλονικούμενη περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Οι πρόεδρος της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν αναμένεται να συναντηθούν στην Ρωσία στις 17 Ιουλίου για συνομιλίες που όπως υποστηρίζουν διπλωμάτες μπορεί να συμβάλλουν στο να υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες για την 15χρονη διένεξη σχετικά με την περιοχή όπου διαμένουν περίπου 150.000 άνθρωποι.
Η Δύση ανησυχεί ότι οποιαδήποτε νέα σύγκρουση στην περιοχή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις προμήθειες σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο από τα αποθέματα του Αζερμπαϊτζάν στην Κασπία Θάλασσα.
«Κάνουμε έκκληση στους προέδρους της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν να επιλύσουν τις λίγες διαφορές που τους έχουν απομείνει και να οριστικοποιήσουν μία συμφωνία», τονίζουν σε κοινή τους δήλωση οι πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, Νικολά Σαρκοζί και Ντμίτρι Μεντβέντεφ.
Οι τρεις χώρες(ΗΠΑ,Γαλλία και Ρωσία)-που έκαναν την δήλωση στην σύνοδο της G8 στην Ιταλία-συμπροεδρεύουν στην αποκαλούμενη Ομάδα Μινσκ που έχει την εντολή για διαμεσολαβητικό ρόλο στην διένεξη στις αρχές της δεκαετίας του 1990 την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. Στο διάστημα της διένεξης και πριν τεθεί σε ισχύ μία κατάπαυση του πυρός σκοτώθηκαν περίπου 30.000 άνθρωποι.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ
Ιανουαρίου 11, 2009
Τι θα πάει στραβά στον κόσμο το 2009
▅ Οι κυβερνήσεις επιχειρούν να προβλέψουν και να προφυλαχθούν από το αναπάντεχο που θα συμβεί στη διεθνή πολιτική σκηνή
Τα «εύφλεκτα» σημεία της Ασίας, η «πυριτιδαποθήκη» των Βαλκανίων και οι «παγωμένες συγκρούσεις» της Ευρώπης
ΤΙ ΘΑ ΠΑΕΙ στραβά στον κόσμο το 2009; Όποιες προφυλάξεις και αν πάρουν οι πολιτικοί για να προστατεύσουν τα νώτα τους, πάντα αιφνιδιάζονται από το αναπάντεχο. Αυτό που βγάζει τις κυβερνήσεις εκτός προγράμματος και ανατρέπει τα σχέδιά τους είναι, όπως είχε πει και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Χάρολντ Μακ Μίλαν, «τα γεγονότα,αγαπητέ μου,τα γεγονότα». Πέρυσι τέτοια εποχή, όλοι προέβλεπαν ότι το Πακιστάν θα παρέμενε μία από τις πιο ασταθείς και επικίνδυνες χώρες στον κόσμο. Ωστόσο ποιος είχε προβλέψει ότι τα ρωσικά τανκς θα εισέβαλαν στη Γεωργία, ότι θα ενέσκηπτε οικονομική κρίση ή ότι θα ξεσπούσαν οι χειρότερες ταραχές της τελευταίας 30ετίας στην Ελλάδα; Το αναπάντεχο είναι εκείνο που κυρίως τρομάζει τους πολιτικούς, τους δημοσιογράφους και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ- και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει το 2009. Ξαφνικά θα μάθουμε τα ονόματα μικρών πόλεων που θα βρεθούν στη ζώνη των συγκρούσεων, θα πληροφορηθούμε την εθνοτική σύνθεση των εμπόλεμων κοινοτήτων και θα κάνουμε μια επανάληψη στην ξεχασμένη Ιστορία για να δούμε γιατί το ξέσπασμα της βίας αποτελούσε πάντα μία πιθανότητα.
Το 2009 αναμενόμενη είναι μία ακόμη τρομοκρατική ενέργεια στο Πακιστάν ή η προκλητική εντατικοποίηση του εμπλουτισμού του ουρανίου στα εργαστήρια του Ιράν προκειμένου να δοκιμαστούν οι αντιδράσεις του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Οι διπλωμάτες προετοιμάζονται για έναν νέο γύρο διαβουλεύσεων στη Μέση Ανατολή για να σωθεί ό,τι είναι δυνατό από τη σύγκρουση στη Γάζα.
Τίποτε όμως δεν μπορεί να γίνει για να προετοιμάσει τις κυβερνήσεις για το άγνωστο ή για να κάνει τα υπουργεία Εξωτερικών να δώσουν σημασία στις προειδοποιήσεις ενός χαμηλόβαθμου διπλωμάτη σε κάποια απομακρυσμένη χώρα, ο οποίος βλέπει ένα τσουνάμι να κατευθύνεται προς το μέρος του.
Η επίθεση της Γεωργίας στη Νότια Οσετία, στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου τον περασμένο Αύγουστο, έπιασε πολλούς εξαπίνης. Οχι όμως και τους Ρώσους, ούτε εκείνους τους διπλωμάτες που έστελναν προειδοποιήσεις για τις «παγωμένες συγκρούσεις» της Ευρώπης, δηλαδή τις άλυτες συγκρούσεις ανάμεσα στα πρώην μέλη της Σοβιετικής Ενωσης.
Μία από αυτές είναι το Ναγκόρνο Καραμπάχ, περιοχή στην οποία κατοικούν Αρμένιοι εντός των συνόρων του γειτονικού Αζερμπαϊτζάν. Το 1988 το τοπικό κοινοβούλιο πέρασε ψήφισμα που ζητούσε την ένωση με την Αρμενία. Η βία εναντίον των Αζέρων της περιοχής πυροδότησε την σφαγή Αρμενίων στην πόλη Σουμγκάιτ του Αζερμπαϊτζάν. Η σύγκρουση κλιμακώθηκε και το 1991 οι Αζέροι κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής. Οι Αρμένιοι αντεπιτέθηκαν και ως το 1994 την επανακατέλαβαν μαζί με ένα κομμάτι εδάφους του Αζερμπαϊτζάν. Περίπου 600.000 αζέροι πρόσφυγες εγκατέλειψαν τα μέρη αυτά. Ωσπου να επιβληθεί η εκεχειρία που διαπραγματεύθηκαν οι Ρώσοι το 1994, είχαν σκοτωθεί 25.000 άτομα.
Ελάχιστα έχουν αλλάξει έκτοτε. Οι συνομιλίες που πραγματοποιούνται κατά καιρούς για την εξεύρεση λύσης έχουν αποτύχει. Η Αρμενία συνεχίζει να ελέγχει τις περιοχές που κατέλαβε και οι πρόσφυγες παραμένουν άστεγοι. Ο πλούτος όμως που απέκτησε το Αζερμπαϊτζάν λόγω πετρελαίου και η αυξανόμενη εχθρότητα που επιδεικνύει προς τη Ρωσία καθιστούν πιθανή μια επίθεση για να επανακαταλάβει την περιοχήπου θα προκαλέσει την αντεπίθεση της Αρμενίας, την επέμβαση της Ρωσίας και την ίδια διεθνή κλιμάκωση που είδαμε στη Γεωργία το περασμένο καλοκαίρι.
Επειτα υπάρχει η Υπερδνειστερία , μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων της Μολδαβίας με την Ουκρανία όπου κατοικούν κυρίως Ρώσοι και αποτελεί άντρο λαθρεμπορίου, διαφθοράς και οργανωμένου εγκλήματος. Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η Υπερδνειστερία ανακήρυξε την απόσχισή της από τη Μολδαβία πυροδοτώντας συγκρούσεις στις όχθες του Δνείστερου ποταμού. Η εκεχειρία υπογράφηκε το 1992 αλλά το πρόβλημα παραμένει άλυτο καθώς ο ρωσικός στρατός εμπόδισε τον έλεγχο της περιοχής από τη Μολδαβία. Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων θα προκαλέσει ευρύτερο πρόβλημα μεταξύ της Ρωσίας και των γειτόνων της.
Στα Βαλκάνια επίσης δεν αποκλείεται ένας νέος γύρος συγκρούσεων. Οι Σέρβοι του Κοσσυφοπεδίου δεν δέχονται την ανεξαρτησία της επαρχίας και μπορεί να πυροδοτήσουν βία για να συμπαρασύρουν τη Σερβία. Στη γειτονική πΓΔΜ, η αλβανική μειονότητα ενοχλείται από τις διακρίσεις εις βάρος της και λαχταρά ένωση με την Αλβανία. Και η ηρεμία στη Βοσνία μπορεί να αποδειχθεί παραπλανητική αν κάποιος από τους πρώην αντιμαχομένους επιχειρήσει να αλλάξει το status quo. Η Ευρώπη όμως είναι πιο προετοιμασμένη από την Ασία για το ενδεχόμενο προβλημάτων. Το παράδειγμα της Ταϊλάνδης δείχνει ότι οι δημοκρατίες δεν έχουν ανοσία στην υπονόμευση από τον όχλο. Η πολιορκία του αεροδρομίου, η απαξίωση της αστυνομίας και οι διαδηλώσεις έφεραν στο φως την κατάρρευση της κρατικής εξουσίας και το υποβόσκον μίσος ανάμεσα στη μεσαία τάξη των αστικών κέντρων και στους αγρότες υποστηρικτές του εξόριστου πρώην πρωθυπουργού Τακσίν Σιναουάτρα. Ενα ακόμη στρατιωτικό πραξικόπημα μοιάζει πολύ πιθανό.
Οσο συνεχίζουν οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, οι συγκρούσεις που είχαν παγώσει λόγω της γρήγορης ανάπτυξης θα ξανάρθουν στο προσκήνιο. Στην Ινδία εξεγέρσεις ξεσπούν στα βορειοανατολικά, ενώ στις κεντρικές επαρχίες μαοϊστές διεξάγουν τρομοκρατική εκστρατεία εναντίον κυβερνητικών στόχων. Το χειρότερο όμως ενδεχόμενο είναι η πιθανή ριζοσπαστικοποίηση της μουσουλμανικής μειονότητας της Ινδίας που αριθμεί 150 εκατ. μέλη, όπως δείχνει η εμφάνιση των οργανώσεων που ανέλαβαν την ευθύνη για τις πρόσφατες τρομοκρατικές ενέργειες. Την περίοδο πριν από τις γενικές εκλογές του Μαΐου μπορεί να εκτοξευθεί η βία σε άνευ προηγουμένου επίπεδα.
Και η Κίνα έχει εθνοτικές εξεγέρσεις. Δεν φαίνεται πολύ πιθανό οι Θιβετιανοί να μπορέσουν σύντομα να αμφισβητήσουν ξανά το Πεκίνο, αλλά στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας οι μουσουλμάνοι Ουιγούροι αντιτίθενται βιαίως στην κινεζική κυριαρχία. Η κλιμάκωση των τρομοκρατικών επιθέσεων στην πρωτεύουσά τους Ξινγιάνγκ μπορεί να προκαλέσει τη βίαιη αντίδραση της κινεζικής κυβέρνησης.
Συγκρούσεις λόγω θρησκευτικών διαφορών απειλούν επίσης την Ινδονησία, όπου οι σφαγές χριστιανών από μουσουλμάνους στο Σουλαουέσι έχουν πυροδοτήσει αντίποινα που εντείνουν τις εντάσεις. Η κεντρική κυβέρνηση ασκεί μόνο αδύναμο έλεγχο στις απομακρυσμένες επαρχίες. Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης μπορεί να τροφοδοτήσει την οργή, η οποία είναι εύκολο να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης.
Παρόμοιες διαφορές υπάρχουν στις Φιλιππίνες όπου η μουσουλμανική εξέγερση στον Νότο, την οποία υποβοηθεί η Αλ Κάιντα, ενδέχεται να οδηγήσει στην τρομοκρατία. Οι θρησκευτικές διαφορές ανάμεσα στον μουσουλμανικό Βορρά της Νιγηρίας και στον χριστιανικό Νότο ήδη προκαλούν σποραδικά ξεσπάσματα βίας που μπορεί εύκολα να εξαπλωθούν.
- Η φρίκη της Αφρικής
Η ΑΦΡΙΚΗ «υπόσχεται» πολλή φρίκη ακόμη: στη Ζιμπάμπουε, στη Σομαλία, στο Νταρφούρ και στο Κονγκό μπορεί να ξεσπάσουν πόλεμος, μακελειό και λιμός με την πιθανότητα να συμπαρασυρθούν και οι γείτονες καθεμιάς από τις περιοχές αυτές. Η σταθερότητα δεν πρόκειται να έρθει στην ήπειρο αυτή, αλλά ούτε στον υπόλοιπο ανήσυχο κόσμο, όσο η οικονομία, οι αγορές και το παγκόσμιο εμπόριο παραμένουν σε αναταραχή: το 2009 αναμένεται έτος το οποίο πολλοί πολιτικοί θα εύχονταν να είχαν αποφύγει.
© Τhe Τimes, 2009
Δεκεμβρίου 20, 2008
Ο «Αρμένης» Γκιουλ κόντρα στον Ερντογάν για τη γενοκτονία
Δεκεμβρίου 19, 2008
Τη συγγνώμη των Αρμενίων ζητά η τουρκική αντιπολίτευση!
Ο αντιπρόεδρος του ρεπουμπλικανικού και λαϊκού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP, κ. Ονούρ Οϊμέν, αντέδρασε έντονα στην πρωτοβουλία των διανοουμένων, που ζητούν συγγνώμη από τους Αρμενίους για τα γεγονότα του 1915.
«Δεν υπάρχει καμία κατάσταση, για την οποία να απαιτείται να ζητήσει συγγνώμη η Τουρκία, αντίθετα οι Αρμένιοι πρέπει να ζητήσουν συγγνώμη», είπε. Ο κ. Οϊμέν κρίνει «τελείως άσκοπη και άστοχη» την πρωτοβουλία των διανοούμενων» και υποστηρίζει ότι «με το να ζητάει κανείς συγγνώμη είναι σαν να αποδέχεται ότι διέπραξε αδίκημα. Η ιστορία δείχνει πως η Τουρκία δεν διέπραξε κανένα τέτοιο αδίκημα».
Ο κ. Οϊμέν υπενθύμισε ότι «η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση αποφάσισε να εξεταστεί το θέμα από ιστορικούς». Παράλληλα, επεσήμανε ότι «στην ουσία πρέπει να ζητήσουν συγγνώμη οι Αρμένιοι, επειδή υποστήριξαν τις στρατιωτικές μονάδες που είχαν καταλάβει τότε τη χώρα και σκότωσαν χιλιάδες άτομα. Οι ίδιοι δεν ζήτησαν συγγνώμη ούτε για τη δολοφονία περισσότερων από 40 Τούρκων διπλωματών, ούτε για το ότι δεν καταδίκασαν τους τρομοκράτες», είπε.
Επίσης, ο κ. Οϊμέν επέκρινε και τον πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο οποίος είπε ότι «ο καθένας μπορεί να κάνει την αξιολόγηση που θέλει». Καθήκον του προέδρου είναι να προστατεύει το γόητρο της χώρας του και να αντικρούει τις άδικες κατηγορίες εναντίον της».
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ- ΜΠΕ
Δεκεμβρίου 18, 2008
Τουρκία: Βολές Ερντογάν κατά διανοουμένων
ΑΓΚΥΡΑ. Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέκρινε χθες τη δημόσια συγγνώμη που ζήτησαν περίπου 200 τούρκοι διανοούμενοι και ακαδημαϊκοί για τη γενοκτονία των Αρμενίων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Δεν αποδέχομαι την εκστρατεία την οποία ξεκίνησαν και δεν την υποστηρίζω » δήλωσε ο κ. Ερντογάν σε δημοσιογράφους. Η εκστρατεία στο Ιnternet, η οποία έχει προκαλέσει την οργή των εθνικιστών που τη θεωρούν πράξη εθνικής προδοσίας, συμπίπτει με μια διπλωματική προσέγγιση ανάμεσα στην Τουρκία και στην Αρμενία ώστε να τερματισθούν σχεδόν 100 χρόνια εχθρότητας.
Δεκεμβρίου 16, 2008
Περισσότεροι από 5.000 Τούρκοι έχουν υπογράψει αίτηση συγγνώμης προς την Αρμενία
Περισσότεροι από 5.000 Τούρκοι υπέγραψαν ψήφισμα με την οποία ζητούν συγγνώμη για τη μεγάλη καταστροφή που προκλήθηκε με το θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων Αρμενίων την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Το ψήφισμα στην ιστοσελίδα www.ozurdiliyoruz.com, η οποία έγινε με πρωτοβουλία Τούρκων δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών, έχει ως τίτλο την απλή φράση: «Ζητώ Συγγνώμη».
«Δεν μπορώ να αποδεχθώ την άρνηση της μεγάλης καταστροφής του 1915 την οποία υπέστησαν οι Αρμένιοι την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Καταδικάζω αυτήν την αδικία και δηλώνω από μέρους μου ότι συμμερίζομαι τα αισθήματα πόνου των Αρμένιων αδελφών μου», αναφέρεται στην αίτηση, στην οποία αναφέρονται επίσης τα ονόματα των περισσότερων από 300 ατόμων που άρχισαν την εκστρατεία αυτή.
Περισσότεροι από 5.300 Τούρκοι είχαν υπογράψει το κείμενο αυτό ως σήμερα το απόγευμα όπως δείχνει η ιστοσελίδα η οποία ανέβηκε στο Ίντερνετ μόλις χθες, Δευτέρα.
Η εκστρατεία αυτή έρχεται σε αντίθεση με την επίσημη πολιτική του τουρκικού κράτους, το οποίο αρνείται να αναγνωρίσει ως γενοκτονία το θάνατο έως και 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων τις τελευταίες ημέρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.