ΙΤΑΛΙΑ: Στο σαλόνι και με το δεξί!

• Μια νέα πρόκληση αντιμετωπίζει πλέον η ιταλική αριστερά, μετά την απορρόφηση της ακροδεξιάς Εθνικής Συμμαχίας του Τζιανφράνκο Φίνι από τον πολιτικό σχηματισμό του πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

• Η δημιουργία ενός μεγάλου δεξιού κόμματος, που θα ηγεμονεύει στην πολιτική ζωή της χώρας, θέτει την πολυδιασπασμένη και ηττημένη αριστερά μπροστά στο δίλημμα της ενότητας ή της περιθωριοποίησης. Η Ιταλία γυρίζει σελίδα, καθώς ανατρέπεται πλέον η μεταπολεμική πρακτική που ορίζεται από κυβερνητικές συμμαχίες μικρών κομμάτων. Η κίνηση Φίνι-Μπερλουσκόνι που θυμίζει εταιρική συγχώνευση, δεν αποσκοπεί μόνο στην ισχυροποίηση της δεξιάς διακυβέρνησης, αλλά φιλοδοξεί να αναδιατάξει ευρύτερα το πολιτικό σκηνικό και να οδηγήσει τη χώρα σε μοντέλο δικομματισμού, με τη δεξιά να αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη που θα καθορίζει τις εξελίξεις.

• Οταν οι σειρήνες της εξουσίας συμπαρασύρουν στο κομματικό μαντρί του Μπερλουσκόνι και την ξενόφοβη Λέγκα του Βορρά, τότε θα διαμορφωθεί, ένας νέος δεξιός μαζικός σχηματισμός που θα διαφέρει ριζικά από την παλιά Χριστιανοδημοκρατία, η οποία κατέρρευσε κάτω από το βάρος των οικονομικών και πολιτικών σκανδάλων της δεκαετίας του ’90.

Δεξιά lifestyle

• Τώρα, οι αξίες που αντικαθιστούν το επί χρόνια κυρίαρχο παραδοσιακό δεξιό τρίπτυχο «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» είναι το κέρδος, η ξενοφοβία, η τάξη, ο αυταρχισμός, το τοπικό συμφέρον, η μιντιοκρατία και το ξιπασμένο lifestyle. Η απόφαση του μεταφασίστα Φίνι να ενσωματωθεί στη θεσμική δεξιά δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Ηδη, από το 1994, όταν ο Μπερλουσκόνι έσπασε το μεταπολεμικό ταμπού της συνεργασίας με την ακροδεξιά, ο Φίνι ξεκίνησε τον αργό μετασχηματισμό του κόμματός του για να γίνει αποδεκτό στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό.

• Κι όμως, το 1991 ο 57χρονος ψυχολόγος που γενήθηκε στην κόκκινη Μπολόνια, εκεί που οι ακροδεξιοί υπονόμευσαν με πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις την ιταλική Δημοκρατία, είχε δηλώσει στην αρχή της πολιτικής του καριέρας τον θαυμασμό του για τον Μουσολίνι. Τότε είχε πει πως «είμαστε φασίστες, κληρονόμοι της φασιστικής ιδεολογίας, φασίστες της νέας χιλιετίας». Τρία χρόνια αργότερα είχε προκλητικά υποστηρίξει πως «μετά μισόν αιώνα, οι ιδέες του φασισμού είναι ζωντανές».

• Ο Φίνι, πολιτικός χαμαιλέων που φιλοδοξεί να διαδεχθεί τον Μπερλουσκόνι στην ηγεσία της ενωμένης δεξιάς, άρχισε να αλλάζει το προφίλ του αμέσως μετά την ανάληψη του υπουργείου Εξωτερικών με κεντρώα ανοίγματα: επισκέφθηκε το Ισραήλ, έκανε κριτική στον Μουσολίνι και προκάλεσε την οργή της εγγονής του, Αλεξάντρας και την αποχώρησή της από το κόμμα του. Εφτασε, μάλιστα, στο σημείο να μεταβεί στο Αουσβιτς, όπου τον υποδέχτηκαν με αβγά οργισμένοι Πολωνοί.

Στροφή αλά γαλλικά

• Προάγγελος της ελεγχόμενης αποστασιοποίησής του από την άκρα δεξιά ήταν και η στήριξη του Ζακ Σιράκ για την προεδρία της Γαλλίας, όταν αντιμετώπιζε τον Ζαν Μαρί Λεπέν στον δεύτερο και καθοριστικό γύρο των εκλογών, το 2002. Η διολίσθηση του Φίνι προκάλεσε το 2005 σοβαρή οργανωτική κρίση στο κόμμα του, με αποτέλεσμα να δεχτεί σφοδρή κριτική για προδοσία και την αποχώρηση δεκάδων σκληροπυρηνικών στελεχών της Λέγκας. Ετσι, με ξεκάθαρο το εσωκομματικό πεδίο προχώρησε, την περασμένη Κυριακή, στον στρατηγικό του στόχο που ήταν η διάλυση του κόμματος και τώρα προβάλλει ως ο ανερχόμενος αστέρας, ως ο φυσικός διάδοχος του Καβαλιέρε. Η ιταλική αριστερά δεν φαίνεται έτοιμη, τουλάχιστον προς το παρόν, να αντιμετωπίσει τη νέα πραγματικότητα. Λαβωμένη από τη μεγάλη ήττα των εκλογών του 2008, κατακερματισμένη, χωρίς ηγέτη που να εμπνέει, με θέσεις αμυντικές, χωρίς φρέσκες ιδέες, δεν μπόρεσε να αντιταχθεί σθεναρά και αποτελεσματικά στην αμερικανοποίηση της ιταλικής πολιτικής ζωής. Οι επίγονοι του Γκράμσι και του Τολιάτι, του Μπερλίνγκουερ αλλά και του Φραντσεσκίνι, κοιτούν αποσβολωμένοι την κοινωνία να στρέφεται όλο και πιο δεξιά και προσπαθούν μάταια να καταλάβουν πώς και γιατί.

• Του ΝΙΚΟΛΑ ΖΗΡΓΑΝΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 29/03/2009